DOEN Participaties - meer dan investeren

In aanloop naar ImpactFest 2019 op 5 november in de Fokker Terminal brengen we verschillende spelers, trends en ontwikkelingen in de impact economy in beeld. Zo gingen we onlangs in gesprek met impact investment manager Wouter van Westenbrugge van DOEN Participaties.

Wat voor ondernemingen komen in aanmerking voor financiering bij DOEN Participaties?
Bij DOEN Participaties richten we ons op ondernemers die de wereld willen verbeteren. Dat is de kern. We hebben een aantal specifieke focusgebieden, en grosso modo kijken wij naar duurzame en sociaal ondernemers die een voorlopersrol vervullen en die missiegedreven opereren. Ondernemers die met hun bedrijf een maatschappelijk probleem oplossen en op die manier naar de markt kijken.

Denk aan een bedrijf als MUD Jeans die de enorm vervuilende textiel sector aanpakt met de verkoop en lease van spijkerbroeken die gemaakt zijn van oude denim. Bij de productie van deze broeken wordt ruim 5 keer minder water verbruikt dan bij de productie van een reguliere spijkerbroek.

Impact first, maar het moet een bedrijf zijn dat ook rendeert. Het heeft geen zin als het economisch niet sluitend is. Er moet commercieel een kloppend verhaal achter zitten. Dat het wat langer duurt, minder hard groeit of geen unicorn is hoort er allemaal bij in deze markt.

Welke instrumenten gebruik je om te investeren in impact ondernemers?
Startups ondersteunen wij met converteerbare leningen en directe investeringen. Daarnaast doen we ook investeringen in fondsen, die op hun beurt weer startups bedienen. Onze toegevoegde waarde zit onder meer in ons grote netwerk en daarmee de mogelijkheid om verschillende partijen met elkaar te verbinden. We faciliteren onderlinge uitwisselingen tussen ondernemers uit ons portfolio, omdat wij hebben gemerkt dat het delen van ervaringen enorm waardevol is. Daarnaast maken wij de bedrijven waar wij in investeren zichtbaarder: via de kanalen van DOEN en van de Nationale Postcode Loterij bereiken wij een breed publiek. Maar het werkt ook de andere kant op. De Postcode Loterij heeft haar prijzenpakket verduurzaamd en hier passen producten van ondernemers uit ons portfolio goed in. Een voorbeeld hiervan is het Haagse bedrijf Seepje: Seepje’s duurzame zeepproducten zijn nu onderdeel van het Postcode Loterij prijzen pakket. Door dit in gang te zetten heeft de Postcode Loterij een duurzaam product en Seepje een grote klant maar vooral een groot direct bereik richting consumenten erbij.

DOEN Participaties heeft een duidelijke missie bij de startups waaraan we ons verbinden. We vragen echt: “Wat kunnen we voor jou betekenen?” Ons doel is om hen groter, sterker en zichtbaarder te maken.

Hoe groot zijn de investeringen?
We stappen het liefst in een vroege fase van een bedrijf in. We kijken hierbij naar wat past bij het bedrijf op het moment dat we voor het eerst met elkaar om te tafel zitten. In de vroege fase zal de investering ergens tussen € 50k tot €500k zijn. Wat ons anders maakt dan andere investeerders is dat wij kunnen door investeren in volgende rondes. We hebben bijvoorbeeld bedrijven in ons portfolio waar meer dan 4 miljoen in geïnvesteerd is. Bij ons is het niet zo dat je maar één ronde mee kan en dan het stokje moet doorgeven. We kunnen klein beginnen, meegroeien en zijn ook geduldig. Wij werken samen met een bedrijf om hun missie de realiseren, om die impact op de lange termijn te realiseren.

Hoe wordt de balans bepaald tussen maatschappelijke impact en financieel rendement?
Impact staat op 1, 2 en 3 bij al onze investeringen. Er wordt geen balans opgemaakt die ten koste gaat van de impact. Het draait om het bereiken van de missie. Het is hierbij wel belangrijk dat er een businessmodel is dat schaalbaar is en dat de maatschappelijke impact uiteindelijk groter wordt.

Hebben jullie vaak te maken met partijen die een heel goed idee hebben maar de markt bijvoorbeeld nog niet goed genoeg kennen? Of hun business case nog niet op orde hebben?
Dat gebeurt, deze maken vaak gebruik van onze subsidie met ontbindende voorwaarden. Deze partijen zitten in een vroege fase en zijn nog erg onderzoekend. Product-market fit is dan vaak een aandachtspunt. Tegelijkertijd gebeurt het ook bij bedrijven die later in het traject zitten. Soms hebben partijen veel investeringen ontvangen, maar dan blijkt toch dat ze niet voldoende kunnen groeien. Dan zal er bijgesteld moeten worden. Ook hier zijn we flexibel in. Zolang de missie overeind blijft dan kunnen wij daar prima in meebewegen en zullen wij ook meedenken en ons netwerk inzetten om gezamenlijk stappen vooruit te maken.

Een voorbeeld van een slow starter omdat de markt er nog niet klaar voor was is de Zonnepanelendelen. Zij richten zich exclusief op crowdfunding van zonne-energie projecten in Nederland. We hadden snel door dat het een hele goeie markt zou gaan worden, maar die markt komt nu pas echt op stoom terwijl wij al 5 jaar geleden zijn ingestapt. Wij hebben toen samen met hen gekeken of bepaalde zaken anders aangevlogen moesten worden of dat het een kwestie was van klaarstaan als die markt zover is.

Dat heb je nou eenmaal met voorlopers: soms zijn ze gewoon te vroeg.

Wij zetten impact centraal maar waar wij ook naar kijken is of startups het vermogen hebben om een voorbeeldfunctie te vervullen en als inspiratie te dienen voor andere partijen.

Een bedrijf als Fairphone heeft als eerste een modulaire fairtrade telefoon op de markt gebracht, wat op zich zelf al waanzinnig is. Los van dat wij hopen dat ze zoveel mogelijk telefoons verkopen, hebben zij het ook voor elkaar gekregen om de hele productieketen van de telefoon inzichtelijk te maken. Er werd door reguliere partijen altijd gezegd dat dit onmogelijk was, omdat er teveel leveranciers tussen zitten. Doordat Fairphone de keten transparant heeft gemaakt, kunnen andere producenten niet meer beweren dat dit onmogelijk is. Zo’n voorbeeld rol zien wij graag!

Hoe groot is het fonds en waar komt het geld vandaan?
Stichting DOEN is opgericht door de Nationale Postcode Loterij om kleine, vernieuwende initiatieven te ondersteunen. Jaarlijks krijgt Stichting DOEN een bijdrage van alle drie de Goede Doelen Loterijen: de Nationale Postcode Loterij, BankGiro Loterij en de VriendenLoterij. Hiermee steunt DOEN jaarlijks meer dan 250 vernieuwende initiatieven, voornamelijk met subsidies en leningen. De investeringen worden gedaan vanuit DOEN Participaties. Dit is een volledige dochter van Stichting DOEN. DOEN Participaties opereert sinds 2 jaar als een ‘revolving fund’ t. Dat betekent dat al het geld wat we terugkrijgen uit onze investeringen (bv. rente, dividend, exitopbrengsten) opnieuw wordt geïnvesteerd. We hebben inmiddels circa 180 miljoen geïnvesteerd in 60 bedrijven en 15 fondsen.

Wat onderscheidt DOEN Participaties van Venture Capitalists?
Veel VC’s willen snel rendement zien. Daarom worden er allerlei voorwaarden verbonden aan investeringen voor het geval het bedrijf niet snel genoeg oplevert wat men wilt. Bijvoorbeeld jouw aandelen verkopen of mensen ontslaan. Zo zitten wij er helemaal niet in. Wij weten wat innovatie en impact voor uitdagingen met zich mee brengt en geduld is hierin essentieel.  Wij stellem ook geen exit voorwaarden in de contracten. Het grootste verschil is dat we een veel langere termijn perspectief hebben: we zijn gedreven door impact, niet commercie. We hebben ook geen achterliggende investeerders. Vaak is het zo bij Venture Capitalists dat ze geld ophalen bij investeerders op basis van voorwaarden zoals “Over 7 jaar hebben we je geld terug met een verwacht rendement van XX%.” Hierdoor verwacht je als VC van je bedrijven dat ze snel gaan opschalen, anders kun je dit niet waarmaken.

We hebben de luxe dat we geen achterliggende investeerders hebben die rendement verwachten. Overigens neemt dit niet weg dat we niet met commerciële partijen en VC’s samenwerken.

Zebra’s of unicorns: wat is het verschil en wat heeft je voorkeur?
VC’s gaan altijd voor unicorns. Die willen met dat ene bedrijf een hele markt domineren. Wij richten ons op wat nu ‘de zebra’s’ is gaan heten, het eco-systeem. Als je voldoende zebra’s naast elkaar zet wordt het ook één grote groep. Dit neemt niet weg dat als het een impactgedreven bedrijf  is dat enorm groeit, dat uiteraard ook prima is – maar de reden waarom we er in investeren blijft de impact. Dus ik zou zeggen dat de zebra metafoor beter bij ons past.

Wat moeten mensen echt weten over Stichting DOEN?
1) Wat mensen moeten weten is dat wij liever te vroeg dan te laat in contact komen met bedrijven. 2) We zijn investeerders, dus we zullen iets van je bedrijf vinden. Maar we hebben zeker niet altijd gelijk. Wij willen vooral meedenken en samen ontwikkelen. 3) We spreken graag ondernemers. Wij hebben leuk werk maar wat de ondernemers doen is het leukst! Zonder hen kunnen wij niets. Onze de deur staat daarom ook altijd open.

ImpactFest
Ben jij een impact ondernemer die graag eens met het DOEN Participaties team om de tafel gaat en een vroege sparringspartner kan gebruiken? Of ben je juist klaar voor die volgende stap? DOEN Participaties doet mee aan de Reversed Pitching Meetup op ImpactFest.

Nog geen ticket voor 5 november? Ga dan snel naar www.impactfest.nl.

Kan je niet op ImpactFest aanwezig zijn maar wil je wel graag met DOEN Participaties in gesprek? Kijk dan voor meer informatie hier.