Guest blog by The Hague Humanity Hub:

John Marks - Principes van sociaal ondernemerschap

John Marks, oprichter van Search for Common Ground, bezocht onlangs The Hague Humanity Hub, partner van de ImpactCity. Tijdens een masterclass beschreef hij de fundamentele werkingsprincipes die ten grondslag liggen aan succesvol sociaal ondernemerschap: ondernemen met de focus op het maken van maatschappelijke impact. Het publiek bestond uit een diverse samenstelling van verschillende achtergronden, zoals voormalige diplomaten, humanitaire hulpverleners, ondernemers, studenten, overheidsfunctionarissen en ingenieurs. Lees de samenvatting van deze inspirerende masterclass.

De changemaker

Om duurzame verandering te bevorderen, zag John dat hij moest werken met, niet tegen, de mensen met wie hij het niet eens was. Net als veel succesvolle sociale ondernemers, werd hij al op vroege leeftijd bevlogen van het idee dat hij niet alleen een verschil kon maken in de wereld, maar wat nog belangrijker was, dat het zijn plicht was om dat te doen. John richtte in 1982 Search for Common Ground op om de manier waarop de wereld omgaat met conflicten te transformeren – weg van een contradictoire benaderingen en naar het oplossen van problemen in samenwerkingsverband.

Samen met Susan Collin Marks, zijn vrouw en Executive Vice President van SFCG leidde hij de onderneming gedurende 32 jaar en ontwikkelde het tot de grootste NGO voor vredesopbouw ter wereld met 600 personeelsleden en kantoren in 35 landen. De organisatie is genomineerd voor de Nobelprijs voor de Vrede in 2018.

Wat doet Search for Common Ground?

“Onze modus operandi is om de verschillen te begrijpen en in te spelen op de overeenkomsten,” merkt John op. “Binnen dat kader gebruiken we traditionele conflictoplossingstechnieken als bemiddeling, facilitering en training. Daarnaast gebruiken we minder conventionele methoden, zoals televisie- en radioproductie, muziekvideo’s, participatief theater en gemeenschapsorganisatie. We maken dus gebruik van een brede mix van hulpmiddelen en we opereren in de gehele samenlevingen. Eén van onze specialiteiten is het produceren van ‘soap opera for social change’, wat we nu doen in 17 landen.”

John is ervan overtuigd dat een populaire cultuur, met overtuigende boodschappen, een belangrijke invloed kan hebben op het veranderen van massale attitudes en gedrag, en zo kan bijdragen aan vredesopbouw.
SFCG heeft geholpen bij Amerikaanse diplomatieke missies in een poging om buitenlandse spanningen te verlagen en conflictrisico’s te verminderen. Eén van de grootste successen was het helpen organiseren van de “Wrestling Diplomacy” met Iran in 1998 onder president Clinton, die hielp de spanningen tussen de Verenigde Staten en Iran via sport te normaliseren.

De principes van effectief sociaal ondernemerschap

De workshop bood een praktisch raamwerk voor de volgende generatie sociale ondernemers, van visie en effectieve actie. De gepresenteerde ideeën waren gebaseerd op de uitgebreide ervaring van John, maar ook op de wijsheid van de deelnemers. Het doel was om deelnemers door de mogelijkheden te leiden die er zijn wanneer ze hun innerlijke potentieel grijpen om een verschil te maken en om het werk uit te voeren dat de wereld zo hard nodig heeft. Dit zijn de stukjes wijsheid die John met ons deelde:

Start met een Visie
Moderne uitdagingen zijn gewoon te complex en dusdanig met elkaar verbonden om op een contradictoire basis te worden opgelost. Er moeten projecten worden gestart met een goed begrip van de verschillen en met focus op de overeenkomsten om een win-winsituatie te creëren.

Wees een toegepast visionair
Deel uw visie op in kleinere, bereikbare delen om uw werk stap voor stap te kunnen volbrengen; incrementeel transformationeel. Naast het klein beginnen, worden zo de volgende stappen ook duidelijker.

Zet geloofwaardige supporters in
Er wordt gemakkelijker steun gegeven aan mensen of organisates die werkelijk dingen voor elkaar kunnen krijgen. Daarom helpt het om goede connecties te hebben. Bijvoorbeeld: het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken was een vroege supporter en hielp de NGO bij andere regeringen te introduceren.

Goede metaphoren
John besefte dat het vertellen van verhalen een terugkerend kenmerk is van alle culturen die hij tegenkwam, dus het hebben van een paar goede metaforen die je missie en ideeën illustreren, helpt enorm. SFCG creëerde bijvoorbeeld een mediaproductie geïnspireerd door het wereldkampioenschap voetbal, waarin spelers met verschillende achtergronden, etniciteiten en culturen teams zouden vormen en met elkaar zouden concurreren. De metafoor van dit project is simpel: als spelers niet meewerken scoren ze geen doelen.

“On s’engage, et puis on voit”
‘Je engageert je, en dan zie je’ zoals Napoleon het formuleerde. Conflicten evolueren en de gebieden waar zich dit afspeelt veranderen, dus flexibiliteit staat voorop. Door je te engageren, zie je wat de mogelijkheden zijn en waar je naartoe gaat. Het lukt niet om alles van tevoren in kaart te brengen.

Woody Allen principe
80% van het succes wordt veroorzaakt door ergens ook echt te zijn, vooral in de vredesopbouwsector. Doorzettingsvermogen en aanwezigheid zullen je meer succesvol maken dan simpelweg “parachutespringen” om een specifieke crises op te lossen.

Doe voorstellen waar men makkelijk “ja” op zegt
Houd altijd rekening met de belangen en posities van andere partijen en stel projecten voor waar ze onmiddellijk mee kunnen instemmen. Dit geldt bijvoorbeeld ook voor de regels en het kader van projectrichtsnoeren bij het zoeken naar financiering.

Chutzpah 
Soms helpt het om bluf te gebruiken om je project verder te helpen. Toen SFCG bijvoorbeeld slechts drie werknemers had, maakte John Common Ground Productions als hun divisie voor tv- en radioproductie. Hoewel ze vrijwel geen middelen of trackrecord hadden, hadden ze visitekaartjes afgedrukt en beweerden ze dat ze in de mediaproductiehandel zaten. Het volgende jaar vonden ze partners en produceerden ze hun eerste uitzendprogramma.

Hoge tolerantie van ambiguïteit
Een sociaal ondernemer moet zich op zijn gemak voelen als hij niet weet waar hij naartoe gaat en met het onverwachte omgaat, en moet bereid zijn om met een hoge mate van complexiteit om te gaan.

Beoefen aikido
John heeft een managementstijl die gemodelleerd is naar de Japanse krijgskunst van aikido. In zijn woorden: “Het is het tegenovergestelde van boksen, waarbij je een aanvaller raakt en probeert zijn energiestroom 180 graden om te keren. In aikido accepteer je de energie van de andere persoon en vermengt deze met die van jezelf, waarbij je zijn energie enkele graden omleidt en een manier vindt om je beiden veilig te maken. Dit betekent dat ik als manager mensen accepteer zoals ze zijn en op zoek ga naar manieren om situaties en perspectieven opnieuw in te kaderen, zodat conflicten onschadelijk worden gemaakt, zodat mensen kunnen werken aan gemeenschappelijke doelen.”

Fingerspitzengefuehl
Laat indien mogelijk wat ruimte over voor uw intuïtie en zoek een zorgvuldige balans met rationaliteit.