Nieuwe energie in ImpactCity Den Haag || De wereldwijde revolutie in klimaat-neutrale financiering die in Den Haag begon

Den Haag, van oudsher ’s lands belangrijkste vestigingsplaats voor energiebedrijven, transformeert zich in rap tempo tot hét centrum voor de energietransitie in Nederland. Als ImpactCity zet de gemeente Den Haag zich, in lijn met de economische visie Den Haag +2030, in voor het ontwikkelen van nieuwe energie mogelijkheden. In een serie interviews met verschillende spelers uit het impact ecosysteem van ImpactCity, worden activiteiten in Den Haag en omstreken in beeld gebracht op het gebied van nieuwe energie. Nieuwe energie en innovatie die bijdraagt aan een betere wereld.

Wat vinden experts uit het veld van Den Haag als vestigingsplek en energiestad? Lees de komende periode elke week een nieuw verhaal. Deze week: ASN Bank, die een accounting-methode ontwikkelde om de CO2-impact van investeringen en leningen te kunnen meten en openbaar te maken. De methode is door grote financiële instellingen als wereldwijde standaard gekozen.


In 2019 besloten 50 grote internationale financiële instellingen om de CO2-impact van hun investeringen en leningen te gaan meten en openbaar te maken. Een revolutie in klimaatneutrale financiering die – niet veel mensen weten dit – in Den Haag begon: de gestandaardiseerde accounting-methode die de instellingen gaan gebruiken is geïnitieerd en ontwikkeld door de Haagse ASN Bank. “We zijn er erg trots op dat we deze wereldwijde standaard hebben ontwikkeld, die volgens ons een grote bijdrage gaat leveren aan het terugdringen van broeikasgasemissies,” vertellen Remko de Bie en Emiel van Zwet, accountmanagers van de ASN Bank, in een exclusief interview.

 

Het verhaal van het klimaatinitiatief Partnership for Carbon Accounting Financials (PCAF) begint in 2014. In dat jaar besluit de ASN Bank, bekend om zijn duurzaamheidsbeleid, dat het al zijn investeringen, leningen en hypotheken klimaat-neutraal wil maken in 2030. Twee jaar eerder had ASN al een grote step gezet naar het klimaat-neutraal maken van zijn eigen activiteiten. Het oude hoofdkantoor aan de Bezuidenhoutseweg in Den Haag werd daartoe compleet gerenoveerd en voldoet nu aan de hoogste duurzaamheidseisen.

Maar dit was relatief eenvoudig vergeleken met het doorlichten van de leningen en investeringen van de bank, zegt Remko de Bie, senior accountmanager duurzame financieringen bij ASN. “Voor financiële instellingen is het niet zo moeilijk hun eigen emissies terug te brengen. Ze doen tenslotte alleen kantoorwerk.” De echte uitdaging voor banken en financiële instellingen, zegt De Bie, is om ervoor te zorgen dat hun financiële activiteiten geen belasting vormen voor het klimaat.

Dit is de uitdaging die ASN besloot aan te gaan. Maar hoe moest dat precies? “Toen wij onze portfolio gingen hervormen, in 2014, was de eerste vraag die we ons stelden hoe we de klimaatimpact van onze activiteiten konden meten,” zegt Emiel van Zwet, een collega van De Bie, gespecialiseerd in investeringen in hernieuwbare energie. “Dat was nog niet zo eenvoudig. Het is makkelijk om te zeggen dat je duurzaam bent, maar hoe bewijs je dat?”

Open-source

ASN Bank besloot daarop om de hulp in te roepen van consultancy Ecofys. Samen ontwikkelden de twee bedrijven een methodologie om de klimaatimpact te meten van de investeringen en leningen (inclusief de hypotheken) van de bank.

Dit bleek heel goed te werken. Mede dankzij de inzichten die de nieuwe methode bood, slaagde ASN erin om al in 2019, elf jaar eerder dan gepland, de doelstelling van klimaatneutraliteit te bereiken. De bank heeft nu de doelstelling aangepast en wil in 2030 “klimaatpositief” zijn. Dat wil zeggen, dat alle leningen en investeringen moeten samen leiden tot een afname van de CO2-concentratie.

ASN Bank besloot meteen om zijn methode open-source te maken en beschikbaar te stellen aan andere Nederlandse banken. Dit leidde tot de oprichting, in 2015 tijdens de klimaatconferentie in Parijs, van het Partnership voor Carbon Accounting Financials, waar de meeste grote Nederlandse banken, pensioenfondsen, verzekeringsmaatschappij en beleggingsfondsen zich bij aansloten. De volgende stap was uitbreiding naar het buitenland. Dit resulteerde in de oprichting, in september 2019, van de wereldwijde Partnership for Carbon Accounting Financials (PCAFGlobal). Dit initiatief telt inmiddels 57 deelnemers die samen $3500 miljard aan investeringen en leningen in hun portefeuille hebben. PCAF wordt nu in brede kring beschouwd als ’s werelds belangrijkste accounting-standaard voor het meten van de klimaatimpact van financiële investeringen.

Hoe belangrijk zo’n boekhoudmethode kan zijn blijkt bijvoorbeeld uit de woorden van Kees van Dijkhuizen, CEO van ABN Amro. Die zei bij de lancering van PCAF-Global dat zijn bank tot de verrassende ontdekking was gekomen dat “onze 800.000 hypotheken de grootste klimaatimpact hadden van al onze activiteiten.” ABN Amro is nu bezig met het verduurzamen van zijn hypotheken door ze te verbinden aan efficiency-maatregelen.

Internationale acceptatie

Voor de kleine Haagse bank is de internationale acceptatie van PCAF een geweldige prestatie, zegt Van Zwet. “Het past precies bij de taak die wij ons hebben gesteld. Wij zien onszelf als pioniers in duurzame financiering. Wij willen de wereld veranderen door het goede voorbeeld te geven.”

ASN volgt deze strategie al jaren. De bank was een van de eerste investeerders in zonne- en windenergie in Nederland en later ook in offshore windenergie. “Vandaag de dag zijn dit allemaal volwassen markten,” zegt Van Zwet. “Maar toen wij erin stapten niet.” Volgens De Bie zijn andere banken nog steeds blij als ASN meedoet aan projecten, bijvoorbeeld in offshore wind. “Ze weten dat wij veel ervaring hebben. We hebben al heel wat marktbewegingen meegemaakt. We raken niet snel in paniek.”

Tegelijkertijd is ASN steeds de grenzen aan het oprekken. “We hebben erg hoge duurzaamheidseisen,” zegt De Bie. “We investeren niet blindelings in elk zonne- of windproject. Hernieuwbare energie kan ook negatieve effecten op het milieu hebben. We investeren bijvoorbeeld niet in zonneparken die ten koste gaan van bossen of natuur. Bij windenergie kijken we ook naar de effecten op de natuur, bijvoorbeeld op vogels en vogeltrekroutes.”

Daarnaast investeert ASN in nieuwe technologieën die door andere banken nog met argusogen worden bekeken. De Bie: “In de volgende fase van de energietransitie wordt energieopslag enorm belangrijk. Die sector bevindt zich nog in de beginfase. De hoeveelheid geld die hier in omgaat is nog relatief beperkt en de risico’s zijn groot. Dit is voor ons een ideale markt. Wij plaveien de weg voor de grote banken die later in zullen stappen.”

Emiel van Zwet, medewerker duurzame financieringen

Bedrijfscultuur

De twee accountmanagers zeggen dat zij zeker van plan zijn om hun leidende rol te blijven spelen – en ook zeker vanuit het kantoor in Den Haag, de stad waar ASN Bank is opgericht in 1960 door de arbeidersbeweging. In de eerste paar decennia van zijn bestaan richtte de bank zich voornamelijk op sociale projecten. Tegenwoordig ligt de nadruk meer op duurzaamheid.

De oorsprong van de bank, en de locatie in Den Haag, verklaren waarom ASN een heel andere, eenvoudigere bedrijfscultuur heeft dan je tegenkomt bij de snelle, trendy bedrijven op de Zuidas in Amsterdam. Van Zwet en De Bie voelen zich helemaal thuis in Den Haag. “We worden hier omgeven door NGO’s, beleidsmakers, belangrijke kennisinstellingen, zoals het Planbureau voor de Leefomgeving, dat hier aan de overkant zit, en waar we makkelijk contact mee kunnen leggen.”

Dat ASN Bank zich buiten de Amsterdamse financiële bubbel bevindt kan zelfs mede verklaren waarom juist deze bank erin slaagde om een methodologie te ontwikkelen als de PCAF. Het kan nauwelijks toeval zijn dat een kleine idealistische bank in Den Haag de grote financiële wereld zover kreeg dat men bereid was om een belangrijke klimaatmaatregel over te nemen.

De hoge duurzaamheidseisen van de ASN Bank

ASN Bank leent zo’n €200 miljoen per jaar uit aan duurzame- energieprojecten, geld dat afkomstig is van spaarrekeningen en investeringsfondsen. Alle projecten moeten worden goedgekeurd door een Duurzaamheidscommissie die er hele strenge maatstaven op nahoudt. Ruwweg de helft van de projecten bevindt zich in Nederland, de andere helft in andere landen in Noordwest-Europa.

Emiel van Zwet, die in 2014 bij ASN ging werken en zowel een technische als economische achtergrond heeft, is accountmanager voor het Groenprojectenfonds van de ASN, een van de belangrijkste investeringsfondsen van de bank. Het Groenprojectenfonds investeert in projecten die officieel als “duurzaam” worden aangemerkt door de overheid.

Senior accountmanager Remko de Bie, die in 2017 bij de bank kwam, na jarenlang bij ABN Amro en andere grote instellingen te hebben gewerkt, is verantwoordelijk voor alle andere duurzame investeringen van ASN in Nederland en daarbuiten. De Bie zegt dat hij graag zou zien dat de overheid méér projecten, ook in nieuwe technologieën, zoals energieopslag, officieel zou aanmerken als duurzaam. “Dan kunnen we ze in het Groenprojectenfonds laten meedoen.”

ASN Bank, in 1960 opgericht in Den Haag door socialistische vakbondsorganisaties, heeft 175 werknemers en meer dan 700.000 klanten. In 2012 heeft de bank nog zijn hoofdkantoor in Den Haag compleet verbouwd, zodat het nu aan de hoogste eisen voldoet op het gebied van energy efficiency en circulariteit. Dit ging zelfs zover dat de bank zoveel mogelijke lokale bedrijven heeft ingeschakeld, om transport tot een minimum te beperken. Ook de keuze voor renovatie was bewust: een verbouwing heeft minder milieu-impact dan het bouwen van een nieuw kantoor.

In 2014 stelde de ASN Bank zich ten doel – naar eigen zeggen als eerste bank ter wereld – om een klimaat-neutrale investerings- en leningenportefeuille te bereiken. Dat doel werd in 2019 gehaald, en zelfs overtroffen met 18%. De hypotheken van ASN bevatten een speciale faciliteit die klanten kunnen inzetten om te investeren in efficiencymaatregelen.

Meer informatie: www.asnbank.nl

Meer weten over nieuwe energie en de mogelijkheden in Den Haag? Neem contact op met account manager energie Martin Hulsebosch.